Gisteren zijn er 3 vragen bij me binnengesnipperd die nog steeds de moeite van het beantwoorden waard zijn:

1. Wat betekent atonement?
2. Wat is de slag om Duinkerken?
3. Wat zijn anti-oxidanten?

De eerste twee heb ik gisterenavond opgelopen in Pathé de Munt tijdens het kijken van de film Atonement. Sinds een paar weken heb ik een kaart met onbeperkte toegang tot de voorstellingen in Pathé, dus de laatste tijd wandel ik makkelijk de bioscoop binnen. Gisteren heb ik Atonement gezien, de dag daarvoor TBS met Theo Maassen, de dag daarvoor No Country For Old Men en de dag dáarvoor There Will Be Blood met Daniel Day-Lewis.

De derde vraag is opgedoken toen ik gisteren voor mijn filmbezoek een pak granaatappelsap leegdronk. Op de verpakking stond dat het om Powerfruit met antioxidanten ging en ik vroeg mij af wat dat zijn. Of eigenlijk kwam de vraag van de week al een keer eerder op, toen in een reclamefilmpje van een concurerend sapmerk granaatappels en antioxidanten Superfruit werden genoemd.

Wat antioxodanten dan ook mogen zijn, de sappenmarketingmolen toert er in ieder geval op volle vaart omheen.

1. Wat betekent atonement?

Waarschuwing: bevat filmverpester

Atonement betekent verzoening, en wel verzoening met een religieuze bijklank, zoals in verzoening met God, jezelf van je aardse zonden ontdoen in voorbereiding op de ontmoeting met de Allerhoogste. Volgens de Encyclopedia Britannica gaat een dergelijke ontmoeting gepaard met rituelen van zuivering en boetedoening waarmee de verzoenende de band met het hogere kan proberen te versterken. "The process by which a person removes obstacles to his reconciliation with God."

Dat is ook ongeveer wat gebeurd in de film Atonement van Joe Wright (2007). De succesvolle schrijfster Briony Tallis weet dat ze niet lang meer te leven heeft en probeert met zichzelf in het reine te komen door in haar laatste boek het verhaal te vertellen van een ernstige jeugdzonde die ze heeft begaan.

Als meisje van 13 heeft Briony in een mix van jaloezie, sjaggerijn en hoogmoed de vriend van haar zuster Cecilia van verkrachting beschuldigd. De man - Robbie Turner - wordt in de gevangenis gegooid en als de 2e wereldoorlog uitbreekt wordt hij naar het front gestuurd. In Duinkerken sterft hij aan een bloedvergiftiging. Zuster Cecilia wil sinds de leugenachtige daad niets meer met Briony te maken hebben en gaat in de oorlog als verpleegster in London werken, waar ze ook al snel omkomt bij een bombardement.

De boetedoening die de schrijfster in haar atonement ondergaat is dat ze het verhaal van haar leugen en de dodelijke consequenties ervan haar leven lang met zich mee draagt. Vanaf de oorlog probeert ze het verhaal op te schrijven, maar dat lukt haar niet - tot aan dit laatste boek. Ze heeft de schuld niet van zich kunnen afschrijven en haar leven is zo in het teken van de leugen, de ongelukkige liefde en de dood van haar zuster en haar geliefde komen te staan.

De zuivering van de schrijfster bestaat er uit dat ze in haar laatste boek niet het feitelijke verhaal van haar zuster vertelt, maar een romantische versie ervan. In werkelijkheid sterven zuster en geliefde al vrij snel nadat ze uit elkaar zijn gehaald, zonder elkaar nog te zien, maar in het boek krijgen ze van de schrijfster alsnog een leven. In de oorlog komen de twee weer bij elkaar en vinden ze na allerlei strubbelingen toch geluk in een romantische cottage nabij the White Cliffs of Dover. De schrijfster kent haar zuster in het boek posthuum het geluk en de liefde toe dat zijzelf door haar eigen schuldbesef niet heeft weten te bereiken.

Foto: Briony en Cecilia Tallis voor ze met elkaar in onmin raken.

2. Wat is de slag om Duinkerken?

In Atonement komt soldaat Turner in Duinkerken terecht en terwijl de filmbeelden voorbijdraaien vraag ik me af wat 'Duinkerken' ook al weer was. Ik haal het nogal eens door de war met D-Day, en daarom: D-Day is het begin van de geallieerde invasie in Normandië in juni 1944. En de slag om Duinkerken vond 4 jaar eerder plaats, in mei 1940. In een gezamelijke poging de Duitsers tegen te houden, die oprukken naar Parijs, raken Fransen en Engelsen van elkaar gescheiden. De Engelsen komen op het strand bij Duinkerken vast te zitten en in twee weken tijd worden zij - veelal op particulier initiaitef - door vissersboten, sportjachten en andere kleine boten terug naar Engeland gehaald.

Als Robbie Turner na een barre tocht met een paar maten in Duinkerken arriveert is hij gewond, dorstig en uitgeput. Vanuit zijn getroebleerde positie worden de beelden van de badplaats weergegeven en de sfeer van de film is surrealistisch. Tienduizenden militairen zitten als ratten in de val en de boel is volledig losgeslagen. De helft van de mannen stammelt dronken over het zand en de andere helft ligt op een strandbed dood te gaan. Op de boulevard draait een reuzenrad rondjes. Militairen kruipen in de hangbakjes van de kermisattractie en een soldaat zweeft freestyle mee door zich aan het metalen frame van het draaiwiel vast te grijpen. In de muziektent zingt een groep aangeslagen mannen een somber lied. Ik kan me niet herinneren ooit zulke schimmige beelden van de slag om Duinkerken te hebben gezien. Ik kan me zowiezo niet herinneren ooit beelden van de slag om Duinkerken te hebben gezien.

Foto: Robbie Turner op het strand bij Duinkerken met op de achtergrond het reuzenrad.

Foto: Een Britse vissersboot redt bij Duinkerken militairen met een visnet.

3. Wat zijn anti-oxidanten?

Zonder brug dan maar van Duinkerken naar anti-oxidant, is het nou met - streep - of zonder? Het Voedingscentrum zegt:

"Antioxidanten beschermen het lichaam tegen zogenaamde 'vrije radicalen' en andere schadelijke stoffen die in het lichaam vrijkomen als gevolg van allerlei oxidatiereacties. Zogenaamde oxidatieve deeltjes komen vrij bij het vrijmaken van energie uit voedingsstoffen, maar zijn ook aanwezig in sigarettenrook en vervuilde lucht.

"Als ze niet tijdig worden uitgeschakeld, kunnen vrije radicalen schade aanbrengen aan lichaamscellen. Op die manier spelen ze mogelijk een belangrijke rol in het verouderingsproces en bij het ontstaan van diverse welvaartsziekten. Belangrijke antioxidanten in onze voeding zijn vitamine C en E, maar ook een groot aantal bioactieve stoffen hebben een antioxidantwerking.

Wat antioxidanten zijn is me nog steeds niet helemaal duidelijk, behalve dat het een soort vitaminen zijn die je lichaam beschermen tegen vrije radicalen, kleine deeltjes waar je ziek van wordt. Misschien is Robbie Turner wel aan een overdosis vrije radicalen gestorven, maar ik ben geen dokter en eigenlijk is de vraag naar antioxidanten ook het minst interessant van de drie. Misschien dat ik in de sfeer van Atonement de voedingstekst nog enige blogosofische diepzin kan geven door iets te schrijven als: ouderdom en welvaartsziekten zijn de boetes die we betalen voor het leven en met antioxodanten kunnen we onze zonden zuiveren. Pome Granate verzoent ons met ons levenslot.

Maar dan zou ik granaat-appels met peren vergelijken, dus schrijf ik maar snel een blogoslot.