In de trein naar Keulen van acht uur vier heeft een vrouw met een rood hoedje op haar hoofd een paar stoelen achter Loes en mij plaatsgenomen. In de korte tijd dat ze in de wagon aanwezig is heeft ze al drie keer luid rochelend gehoest. De derde keer heb ik mijn wenkbrauwen naar Loes opgetrokken. "Hebben wij weer."

Uit mijn tas pak ik een boek met een donkere band. Het klaptafeltje dat aan de rug van de stoel voor me is bevestigd trek ik naar beneden en ik leg het leesmateriaal er op. Het verhaal van het boek speelt zich af in de laatste week van het jaar 1946. "Dat is precies 63 jaar geleden," denk ik. "Er is in die tijd veel gebeurd." Loes geeft me een fles water waar de dop al vanaf is en ik drink een paar slokken. "Maar misschien ook niet."

Ik leg een notitieblokje en een pen naast het boek. De vrouw met het rode hoedje laat een nieuwe hoestbui los. "Niets zo irritant als hoestende mensen," denk ik. "Het zijn aandachttrekkende aanstellers, sociale nitwits, zelfingenomen dwangneuroten."

De meeste dingen die je denkt spreek je niet uit en schrijf je niet op. Wat gebeurt er als je dat wel doet? Krijg je dan waarachtige ontboezeming of zielige zwakzin in een notitieblok?

Door het gangpad komt een Indiaas gezin in onze richting gestommeld. De vader sjouwt een zware koffer achter zich aan, moeder heeft een rode stip op haar voorhoofd en zoontje heeft een schrander brilletje op zijn neus. Vader schuift het zoontje tussen de stoelen naast mij aan de andere kant van het gangpad. Moeder legt beslag op de twee stoelen er achter. Ze werken de koffer en tassen weg in het bagagerek en trekken hun dikke winterjassen uit, een walm van koken met kruiden waait door de treinwagen.

Hoor, daar rochelt het rode hoedje weer. Een raspend geluid komt diep uit haar longen, dat klinkt niet goed. "Misschien is het geen dwangneurose, maar heeft ze de grauwe tering opgelopen en besmet ze op de valreep van 2009 nog half Europa," schiet het door me heen. "Hebben we de Mexicaanse griep onder controle kunnen houden, krijgen we dit."

Het jongetje kleurt een figuurtje in een schetsboek in. De kleurplaat ziet er niet al te ingewikkeld uit. Het is een groot vlak dat met een paar kleinere vlakken is verbonden, het moet een koffer voorstellen. "Zo word je echt geen kernfysicus of computergeleerde," denk ik. Zijn ouders hangen over de rugleuning en kijken belangstellend hoe hun spruit met een groene viltstift grove streken in de panelen van de tekening krast. "Een makkelijk succesje," denk ik. "Was alle begin maar zo makkelijk."

In Utrecht stappen een aantal passagiers uit die in Amsterdam zijn opgestapt. "Dat zijn nou nepreizigers," zeg ik tegen Loes. "In Amsterdam zijn ze ingestapt met een air alsof ze aan een internationale trip beginnen. En in Utrecht piepen ze er al weer tussen uit." Loes trekt haar wenkbrauwen op. "Om de toeslag te kunnen betalen hebben ze vast een maand gespaard," vul ik aan. "Mensen doen rare dingen om indruk te maken op hun omgeving hoor."

De vader is naast zijn zoon gaan zitten. Het jongetje doopt een punt van een croissant in koffie die op een klaptafeltje staat. Vader pakt zijn hand en schudt boven het koffiekopje de druppels van het broodje. De jongen bijt er in en slurpt het natte korstdeeg naar binnen. "Dat is weer eens wat anders dan een curry."

Het rode hoedje geeft weer een ziekelijk kuchje ten beste en ik begin tamelijk luid mee te kuchen. "Dat zal haar leren," denk ik. De kleine jongen kijkt me over de croissant met schuine ogen aan. Ik geef hem een knipoog. "Zal ik een briefje schrijven en dat in het voorbij gaan ongemerkt in haar schoot laten vallen? Alle teringlijers zullen in Arnhem uit de trein worden verwijderd en overgebracht naar een tentenkamp in de Veluwezoom waar jullie elkaar tot bloedens toe ongestoord lekker kunnen onderrochelen."

"Die Wut de Präsidenten über das schädlichen Schweigen." Tussen de stoelleuningen door lees ik de kop in de krant die iemand voor zich omhoog houdt. Er staat een foto van Barack Obama bij die een vergadering toespreekt. Verderop laat een man een pilletje op de grond vallen. Hij raapt het op en steekt het medicijn in zijn mond. "Koptelefoons voor het Audioprogramma zijn verkrijgbaar in de Boordbistro," staat op het beeldscherm boven de wagondeur. "Zo'n trein is nog luxer dan een vliegtuig," zegt Loes.

In Arnhem stapt het rode hoedje uit. Ze loopt over het perron en ik kijk haar na. Als ze bij de roltrap komt lijkt ze zich plotseling te bedenken. Ze draait zich om en met geschrokken gezicht rent ze terug naar de trein. Ze komt de wagon weer binnen, stapt met stevige passen naar de stoel waar ze gezeten heeft en trekt een koffer uit het bagagerek erboven. Op het perron slaat ze dubbel in een hoestbui. De trein rijdt verder naar Duitsland.

"Let op, het is niet moeilijk om te vertellen, wat slecht of verachtelijk is, maar wel wat belachelijk is," lees ik in het boek met de zwarte omslag. "Misschien hebben we zelf geeneens in de gaten wat we allemaal denken," noteer ik in het notitieblok.

De kleine jongen heeft zich inmiddels over de twee stoelen uitgestrekt en ligt ontspannen onder een kleurig gestreepte deken. De vader heeft een jas opgerold en deze als een kussen tussen het hoofd van de jongen en de armleuning van de stoel gestoken. De constructie is niet helemaal stabiel en de jongen laat zijn hoofd zijwaarts van de leuning afrollen. Dan trekt hij zijn hoofd weer omhoog en laat hij het opnieuw van de leuning afrollen.

Bij Düsseldorf wordt het druk in de trein. Reizigers komen met grote koffers de wagon binnen en ik trek mijn voeten terug uit het gangpad.
"Dat zijn ook nepreizigers," zeg ik tegen Loes. "Die doén alleen maar alsof het nodig is om grote koffers mee te sjouwen, maar er zit niks in."
"Je hebt er nogal kijk op," zegt Loes.
Een oude vrouw stoot in het voorbij gaan met een reuzekoffer op wieltjes m'n elleboog van de leuning.
"Duitsers hè," zeg ik, "altijd rammen."
"En dan nog hoesten ook," zegt Loes.

De vader is in de stoel naast zijn zoon gaan zitten. Het hoofd van de jongen ligt op zijn bovenbeen. Moeder zit in een stoel er achter. Ze heeft een bol hoofd met littekens van opengekrabde jeugdpuistjes. Op een neusvleugel zit een gouden blommetje geprikt. Na een paar minuten slapen ze in en snurken ze alledrie zachtjes. "Liefde en geborgenheid," denk ik, "dat is toch waar het allemaal op aan komt."